Property:Text original
From EpiMedDat
- Has type"Has type" is a predefined property that describes the <a href="/Special:Types" title="Special:Types">datatype</a> of a property and is provided by <a class="external text" href="https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/Help:Special_properties">Semantic MediaWiki</a>.: Text
- Has preferred property label"Preferred property label" is a declarative predefined property to specify a <a class="external text" href="https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/Help:Preferred_property_label">preferred property label</a> and is provided by <a class="external text" href="https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/Help:Special_properties">Semantic MediaWiki</a>.: Text original (en)
- Has property description"Property description" is a predefined property that allows to describe a property in context of a language and is provided by <a class="external text" href="https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/Help:Special_properties">Semantic MediaWiki</a>.: Original text (en)
0–9
Cum pestis hec que omnes terras ac maria pervagata est, ad vos ex ordine venisset et castra in quibus Cristo militas, invasisset, priorque tuus, vir alioquin, ut ipse novi, sancti ardentisque propositi, tamen inopino malo territus, hortaretur fugam, te illi cristiane simul ac philosophice respondisse acrius iret quo se dignum crederet, te in custodia tibi a Cristo credita permansurum; cumque iterum et iterum instaret et inter terrores alios sepulcrum quoque tibi defuturum minaretur, dixisse te illam tibi ex omnibus ultimam curam esse, neque enim tua interesse sed superstitum quali iaceas sepultura; illum postremo cessisse ad penates patrios nec ita multo post morte illuc eum insequente subtractum, te vero incolumem, Eo apud quem est fons vite protegente, mansisse; et cum diebus paucis mors quattuor et triginta qui illic erant, abstulisset, solum in (p. 2212) monasterio resedisse. Illud addebant te nullo morbi contagio deterritum, astitisse fratribus tuis expirantibus et suprema verba atque oscula excipientem et gelida corpora lavantem, sepe uno die tres plures ve tuis manibus indefesso pietatis obsequio sepelisse et exportasse tuis humeris, cum iam qui foderet aut qui iusta morientibus exhiberet, nemo esset; solum te ad ultimum cum cane unico remansisse, totis noctibus vigilantem, modica lucis parte necessarie quieti data, cum interim predones nocturni, quorum feracissima est regio, sepe per intempeste noctis silentia locum invadentes a te, imo a Cristo qui tecum erat, nunc pacificis nunc acrioribus verbis exclusi, nichil damni sacris edibus inferre potuerint; cum vero transisset estas illa terribilis, misisse et ad proxima servorum Cristi loca ut aliquis tibi loci tui custos mitteretur; quo facto ivisse Cartusiam et ab illo, religionis nunc cultore unico in terris, priore loci inter tres et octuaginta priores alienigenas te non priorem, singulari et insolito honore susceptum, obtinuisse ut tibi prior ac monachi darentur quos e diversis conventibus elegisses, quibus desertum morte tuorum monasterium reformares, teque hoc velut eximio triumpho letissimum rediisse.
Eodem millesimo et temporibus maxima pestis mortalitatis fuit in civitate Neapolim, in qua mortui sunt in duobus mensibus LXIIIIm; quapropter rex Ungarie recessit inde +
Sniovar sva miklir ok islaug at engir mvndu slikan. Drepsótt ok mannfall sva mikit j Noregi ok i vt londum at enginn vissi dæmi til sliks fyrr siþan Noa floð var. ok eydduz bæði borgir ok bæir kastalar ok kauptvn sva skiott at nær engir fengu gert reikning sinn þar til. er Clemens pavi het fyrir at syngia skylldi messo þa er hann hafði componat þrim sinnum ok stanða á kniam með liosi. grasleysu sumar. +
Eodem millesimo (1348). Relata fuerunt nova in partibus Lombardie, quod die XIIIo martii sepulti fuerunt in civitate Parixius propter maximam pestem mortalitatis MCCCXXVIII homines sine aliis, de quibus non fiebat mentio; propter quod rex fugerat inde, et iverat castrum quoddam extra districtum, Parixius. Regina ipsius uxor cum unico filio et duobus nepotibus defuncti erant, et ali multi nobiles, et similiter in partibus circumstantibus, et in quadam civitate, que dicebatur Nobellexe, in qua habitabant circa MM homines armorum, non remanserat nisi CC. Alia civitas Avarexe inhabitabilis effeta erat, alie cuiusdam civitates pro maiori parte subverse et submerse erant et in partibus illis apparuerunt locuste que devoraverunt bladas, et arbores et alia mira satis. +
Anno Domini M°CCC°XLIX° predicto in pestilencia moriebantur circa finem anni filia Karoli Romani regis et Bohemie, regina Ungarie, item soror eiusdem reigs, uxor Iohannis primogeniti Franci. Item uxor Franci de Burgundia; qui Francus filiam regis Navarnie pulcherrimam de suo genere duxit uxorem. Item primogenitus ducis Brabancie, gener predicti Iohannis. Item et domina de Couzin, filia quondam Lupoldi ducis Austrie, et Conradus de Medeburg maritus eius. Item filia regis Sicilie, uxor Stephani ducis Bavarie, relictis sibi pluribus liberis. Qui Stephanus filiam burggravii in Nurenberg duxit uxorem. Tantaque fuit in Francia et in Anglia pestilencia, quod Parisius et in pluribus locis vix nonus homo dicitur remansisse. Et cessare incepit. Anglus quoque, qui durante pestilencia quievit non inquietando Francum, iterum cessante pestilencia in Wasconia per suos Francum invadit, aliquas municiones expugnans et terram quasi usque ad Tholosam sue subiecens dicioni. +
morbos et Interitus omnes studeant suis literis apperire. Verum quia placentinus plus de placentinis scriber[e surr hortatus, quid acciderit placencie, MCCCXLVIII. ceteris Inotescat Quidam Januenses, quos morbus egredi compelebat cupientes locis salubribus collocari, transactis Alpibus ad lombardie se planiciem contullerunt. Et quidam Mercimonia defferentes, dum in Bobio hospitati fuissent, vendictis (!) ibi mercibus, accidit ut Emptor et hospes, cum tota familia, pluresque vicini subito Infecti morbo perierunt. Quidam ibi suum volens condere Testamentum notario, et presbitero confessore, ac testibus omnibus auocatis mortuus est . et die sequenti omnes pariter tumulati fuerunt. Et tanta postmodum ibi calamitas Invalavit, ut fere omnes habitatores ibidem repentina mode conciderint. quia post defunctos paucissimi remansserunt. Hec de Bobiensibus, <br /><br />Ceterum in Estate, dicto millesimo, alter Januensis, se transtulit ad territorium placentinum, qui morbi cladibus vexabatur. Et cum esset Infarmato , querens fulchinum de lacruce, quem bona amicicia diligebat, Nunc suscepit hospicio. qui statim moriturus occubuit. § post quem in mediate dictus fulchinus, cum tota familia, et multis vicinis expirauit. Et sic breuiter morbus ille effusus Intrauit placentiam. Nescio ubi possum lncipere. vndique planctus et lamenta consurgunt. Videns continuatis diebus Crucis defferi vexilla, corpus domini deportari, et mortuos absque numero sepeliri. Tantaque feit mortalitas subsecuta, ut vix possent homines respirare.superstites esse sepulturas parabant, deficiente terra pro tumullis per porticus et plateas ubi nunquam extiterat sepultura, fossas facere cogebantur. Accidit quoque frequenter, vt vir cum vxore, pater cum lilio et mater cum filia. demum post modicum tota familia, et plures, conuicini, simul et Eadem fuerint sepultura locati. Idem in Castro arquato, et vigoleno, et Alijs villis, locis, vrbibus et Castellis . et nouissime (p. 53) in valletidonj , ubi sine peste vixerant , plurimi ceciderunt Quidam dictus Obertus de sasso, qui de partibus morbosis processerat, inxta Ecclesiam Fratrum minorum, dum suum vellet facere Testamentum, conuocatis notario testibus et uicinis, omnes cum reliquis, ultra numero Sexaginta, Infra tempus modicum migrauerunt.<br /><br />Hoc tempore Religiosus vir frater Syfredus de Bardis conuentus et ordinis predicatorum, vir utique prudens et magne sciencie, qui Sepulcrum domini visitauerat cum XXIII eiusdem ordinis et conuentus. Item Religiosus vir frater Bertolinus coxadocha placentinus, minorum ordinis, sciencia, et multis virtutibus decoratus, cum alijs XXIIIj or sui ordinis, et conuentus, ex quibus nouem una die. Item ex conuentu heremitarum Vjj. Ex conuentu Carmelitarum, frater Franciscus todischus, cum Sex sui ordinis et conuentus. § Ex Seruis Beate marie IllIor. Et ex alijs prelatis et Rectoribus Ecclesiarum ciuitatis et destrictus placensis, ultra numero LX. Ex nobilibus multi. Ex juuenibus Infiniti. Ex mulieribus presertim pregnantibus , innumerabiles , paruo tempore deffecerunt.
Pestis horrenda in Polonia et aliis Regnis ex corruptione aeris per Iudaeos infecti: quam etiam terrae motus subsecutus est. Gravis epidemiae pestis apud Poloniae Regnum saeva mortalitate in universos irruens, non Poloniam tantummodo, sed et Hungariam, Bohemiam, Daciam, Franciam, Almanniam et fere universa Christianitatis et barbarica Regna horrenda lue quassavit. +
Eo namque tempore, anno videlicet domini MCCCXLVIII, in toto regno Siciliae, et generaliter per totum mundum, pestifera mortalitas perduravit et morbus talis, quod subito apparebat glandula in inguine hominis et infra duos aut tres dies ad tardius hominem occidebat. Sicque in terra ipsa tanta invaluit ipsa mortalitas, quod quasi modicus superfuit populus in eadem; et sic generaliter contigit in singulis civitatibus et casalibus regni hujus et mundi. +
Eo namque tempore, anno videlicet domini MCCCXLVIII, in toto regno Siciliae, et generaliter per totum mundum, pestifera mortalitas perduravit et morbus talis, quod subito apparebat glandula in inguine hominis et infra duos aut tres dies ad tardius hominem occidebat. Sicque in terra ipsa tanta invaluit ipsa mortalitas, quod quasi modicus superfuit populus in eadem; et sic generaliter contigit in singulis civitatibus et casalibus regni hujus et mundi. +
In partibus Persie maxima quantitas ignis ab ethere descendit, qui combuxit arbores et homines, ac fumum tante putredinis faciebat quod, qui odorabant, in prossimis duodecim horis deficiebant. Tunc Januensium quedam naves circa partes illas pervenerunt, et statim quidam navigantium infecti sunt; et ubicumque dicte naves peragrabant, ibidem maxima mortalits insurgebat. Dum verso Constantinopolis, Peram Siciliamque sulcarent, inficiebant omnes et moriebantur. Postquam etenim Janue adherant, statim mors rapida fuit; et multa hominum milia occubuerunt. Civitas vero Dreppani tali morbo inhabitas remansit. +
Eodem millesimo et tempore maxim pestis mortalitatis fuit in Venetiis et Clugia, in quibus locis quolibet die sepelliebantur circa VIc corpora; et similiter pestis maxima fuit in civitate Pixarum. +
e così si partiro quelle maledette galee e vennero a Pisa a dì ... di gienaio, e come furono a Pisa nella piazza de' pesci e a qualunque favellavan subitamente amalavano di morbo e subito cadevano morti, e così che favellava a quelli amalati o tochasse alcuna di le loro cose, così di subito amalavano e morivano, e così si sparse per tutta Pisa, per modo che vi fu tal dì che ne moriva 400, e ognuno er inpaurito che l'uno non volea aiutare l'altro, el padre abandonava el figliuolo, el figluolo abandonava el padre e la madre e' fratelli, e la moglie el marito, e così nissuno aiutava l'altro, e ogni persona si fugìa, per tal modo ne morì tanti che [p. 553] Pisa fi fu abandonare e non si trovava medici che volessero curare, e a pena e' pochi preti davano la confessione e sagramenti, e non si trovava chi li sopellisse se no' el padre portava el figluolo, el marito portava la moglie a la fossa senza preti o croce, e molti rimaneano, chè non v'era chi li portasse a la fossa. E Dio promise però, che nissuno rimanesse in sul letto, nè in casa morto, che non fusse portato a la fossa de qualcuno dicendo: "Aiutiamo costoro, chè saremo aiutati noi, e portialli a la fossa, chè saremo portati noi"; e così come per morti molti si metteano e molti ne moriva e molti canpavano e molti facevano per denaro e molti per l'amor di Dio. E quelli che fugiano di Pisa erano divietati e non poteano entrare in terra alcuna, e durò questa morìa. +
Negli anni 1348, alla entrata di gennaio, venne a Pisa due ghalee di Genovesi le quali vennono di Romania, et chome furono gunti alla piaza del pesce, qualunque persona favellò a quelli delle decte due ghalee di subito si era amalato et morto, et qualunque favella allo infermo o tochasse di quegli morti, di subito amalava et moriva. Et chosì fu sparto lo grande furore per tucta la cictà di Pisa, in tanto che ogni persona moria; e fue si grande paure che niuno voleva vedere l'uno l'altro, nè llo padre il figliuolo nè llo figliuolo lo padre, nè ll'uno fratello l'altro, nè lla moglie il marito nè il marito la moglie et ongni persona fuggiè la morte; ma pocho valeva chè chiunque dovea morire si moria, et non si trovava persona gli sotterasse. Ma cquello Singniore che fecie il cielo e lla terra e 'l mare, provvide bene a ogni chosa; chè 'l padre, vedendo morire il figliuolo abandonato da ongni persona, ché niuno lo voleva tocchare, nè chucire, nè portare, elli si accusava morto et poi faceva ello stesso lo meglio che potea: elli lo cucìa e poi lo mettea in della cascia e, con aiuto, lo portava alla fossa e elli stesso lo sotterava. E poi, quello che l'aveva portato alla fossa, l'altro dì si moriva. Ma ben ti dico che fu provveduto di dare aiuto l'uno all'altro tanto che, chon tuto che ciascuno morìa solo a tocchare i panni o danari, nondimeno non rimase in chasa niuno morto che non fusse sotterrato, fussi chi volessi, poveri o ricchi. Et decte (p. 97) il nostro sanctissimo Creatore tanta carità l'uno all'altro che si schusavano l'uno dell'altro e dicevano: 'aiutiamli a portare a fossa acciò che a nnoi sia facto lo simile quando noi saremo morti, chè noi saremo portati alla fossa!'. Et questa pistolenza durò insino al maggio: furono cinque mesi duranti nel modo ai udito di sopra; morirono de' cinque e' quattro, et sicchome fu in Pisa, chosì fu per tucto l'altro mondo et u' più e u' meno, et di questo fu qui il principio. +
E nel ditto anno milltrecientoquarantotto, di po' questo mutamento, venne una novella a Pisa, come in Cicilia e a Napuli si era incomincciata una grande mortalità di gente, poi venne come s'era incomincciata in Genova. E, alla 'ntrata di gennaio, venne in Pisa due ghaleie delli gienovesi, che veniano di Romania. E come furono giunte alla piassa delli Pesci chiunque favella co lloro subitamente tornava a casa malato e in poghi dì morto, e chiunqua favellava al malato o tocchasse di quelli morti altressì tosto amalava e morto era in poghi dì. E ffu sì sparta la grande corrutione che quazi ogni persona moria. E fue sì grande la paura che ll'uno non volea vedere l'autro, lo padre non volea veder lo figluolo morire, né 'l figluolo lo padre, né ll'uno fratello l'autro, né lla donna lo marito, e ogni persona fuggia la morte <e poco li valea che chiunque dovea morire, si moria>. E non ssi trovava persona che llo volesse portare a ffossa né sotterrare. Ma quello Signore che fecie lo Cielo e la Terra providde bene ogni cosa, che llo padre vedendo morire lo suo figluolo e morto e abandonato da ogni persona, che niuno lo volea tochare né chucire né portare, elli si 'chuzava morto. E poi faciea elli stesso lo meglo ch'ello potea, elli lo chucia e ppoi con aiuto d'altri lo portava a la fossa, elli stesso lo sotterava. E poi l'autro giorno elli e chiunqua l'avea tocchato si era morto. Ma ben ti dico che ffu proveduto di dare aiuto l'uno all'autro, che 'n tutto che cciaschuno moria, chiunque tochasse lui o di suoe cose u denari u panni, non di meno non ne rimase niuno morto in nessuna casa che non ffusse sotterato (p. 146) honoratamenta seconda la qualità sua. In tanta carità diè Iddio che ll'uno uzando coll'autro achuzando se morto, e' dicieano: 'Aiutalli a portare a ffossa, acciò che siamo portati anco noi', e chi per amore e chi per denari. E la persona il più istava malata il più due o tre dì inssine in quattro, ma poghi, e la maggiore parte moriano i più brevi iddì.
E inssomma la ditta pistolentia e morìa incomincciò sì forte in dela cità a cresciere e a sparggiere, che lla sera si coricava la persona e lla maitina si trovava morta: chie moria d'anguinaia, chi di uno inffiato che apparia al ditello, e ad alchuno aparia a la coscia uno inffiato si chiamava tinccone, e chie isputava sangue ed altri sossi mali. E, favellando favellando, moriano le gient alquanto. E la maggior parte che morto ch'era la persona sì l'ischopriano esciali sopra la carne a modo di cotórsuli larghi, neri come uno fiorino, e chiamavansi faoni, ed erano a veder morti della laide cose del mondo. de' mille l'uno a chie aparia nessuno di questi inffiati o a chi aparia di quelli faoni non ne canpava nullo, né medico non trovava chi vvi volessa andare a churarlo che subito era 'chuzato morto e ssì per paura di sé. E venne tanto a Pisa che li fondachi e lle bottehge delli spetiali. Alchuni citadini fuggiano della cità e andavano per lo contado, e ppoi ritornavano però ch'ella sparse per lo contado al simile modo, non valea niente lo fuggire. E altro non si facea a Pisa, se non di sotterar morti, e non era dì nessuno che 'n Pisa non ssi sotterrasseno tra grandi e picciuli quando dugiento e quando treciento e quando quatrociento e quando cinqueciento per dì. Ed ebbe in Pisa più case di quindici o piò in famigla che non ne rimase nullo, che tutti morìrono. E durò questa pistolentia dal mezzo gennaio sine al settenbre, che poi ch'ella fu restata si trovònno morti piò di settantta per cientonaio di tutte le persone che erano in Pisa, e chie dicie delli diece ne morì li nove. E cosiì fue per lo contado di Pisa e per tutta cristianità e per le terre de saracini, e in terre murate e non murate, benchè maggior pistolentia fusse in un luogo più che 'n uno alto. +
Ein schadeber ertbidem noch dem vil unglückes kam.<br /> Do men zalte 1348 jor, an sant Bawels tage [25.01.] also er bekert wart, do kam [ein] ertbidem in Elsas, der do nüt schedelich was. aber in andern landen det er grossen schaden, das in etlichen stetten die lüte nydervielent also ob in geswunden were. und dieser ertbideme kam vil tage nohenander, und sunderliche zu Kerneten, do zerviel die grosse stat Villach und me denne hundert bürge. ouch vielent in etlichen landen die berge zusamene und verfelletent stette und dörfer und was dozwüschent was, und verdarp also vil lütes, das dovon vil zu sagene were. und in dem selben jore und in dem nehesten jore donoch, do kam ouch ein grosser gemeiner sterbotte durch alle die welt. von des selben sterbotten wegen wurdent ouch die Juden gebrant und gingent die geischeler, also dovor bi andern sterbotten ist geseit. +
Nam in conversione beati Pauli [ian. 25] terre motus factus est hora vesperarum, qui multos terruit et multa loca subvertit, in ducatu Karinthie Villach oppidum, et multa castra seu ecclesie corruerunt, et multa mala et magna mortalitas postea subsecuta sunt, de quibus infra in locis debitis veritas patefiet, unde hic ad alia transeam. +
Eodem anno (1348) conversione sancti Pauli fuit terre motus magnus Erfordie. [...] Eodem anno fuit magna pestilencia in partibus transmarinis, videlicet in Gallia, Grecia, Francia et in provinciis paganorum ac circa Veneciam adeo quod tota Cristianitas ac alie naciones interierunt ratione foncium et aquarum infectarum veneno, ut dicitur. +
Anno Domini MCCCXLVIII, die XXV januarii, circa horam vespertinam, fuit terremotus magnus, qualis non fertur in aliquibus scripturis. Eodem quoque anno jam incepta pestilentia +
Di grandi tremuoti che furono in Vinegia, Padova, e Bologna, e Pisa.<br /> Nel detto anno, venerdì notte dì XXV di gennaio, furono diversi e grandissimi tremuoti in Italia nella città di Pisa, e di Bologna, e di Padova, maggiori nella città di Vinegia, nella quale ruvinarono infiniti fummaiuoli, che ve ne avea assai e belli; e più campanili di chiese e altre case nelle dette città s'apersono, e tali rovinarono. E significarono alle dette terre danni e pistolenze, come leggendo inanzi si potrà trovare.<br />Ma i pericolosi furono la detta notte in Frioli, e inn-Aquilea, e in parte dalla Magna, sì fatti e per tale (p. 563) modo e con tanto danno, che dicendolo o scrivendolo parranno incredibili; ma per dirne il vero e non errare nel nostro trattato, sì cci metteremo la copia della lettera che di là ne mandaro certi nostri Fiorentini mercatanti e degni di fede, il tinore delle quali diremo qui apresso, scritte e date inn-Udine del mese di febraio MCCCXLVII. (p. 564) […]<br />Per li quali miracoli e paura i prestatori a usura della detta terra, convertiti a penitenzia, feciono bandire che ogni persona ch'avessono loro dato merito e usura andasse a lloro per essa; e più d'otto dì continuarono di renderla […] (p. 565)<br />Nella detta città di Villaco molte maraviglie v'apariro, che lla grande piazza di quella si fesse a modo di croce, della quale fessura prima uscì sangue e poi acqua in grande quantità. […] (p. 566)<br />E nota, lettore, che lle sopradette rovine e pericoli di tremuoti sono grandi segni e giudici di Dio, e non sanza gran cagione e premessione divina, e di quelli miracoli e segni che Gesù Cristo vangelizzando predisse a' suoi discepoli che dovieno apparire alla fine del secolo. +
